Ελεύθερο Φάσμα στην Ελλάδα

Οι ασύρματες ζεύξεις (point-to-point ή point-to-multipoint) αποτελούν κρίσιμο στοιχείο στις σύγχρονες τηλεπικοινωνιακές υποδομές, καλύπτοντας ανάγκες όπως backhaul δικτύων, διασύνδεση απομακρυσμένων εγκαταστάσεων, μεταφορά δεδομένων από κάμερες ασφαλείας και βιομηχανικά συστήματα αυτοματισμού. Η αξιοποίηση ζωνών συχνοτήτων ελεύθερης χρήσης (licence-free) δίνει τη δυνατότητα εγκατάστασης τέτοιων συνδέσεων χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης, αρκεί να τηρούνται τα όρια που θέτει η ΕΕΤΤ και το ευρωπαϊκό πλαίσιο ETSI/CEPT.

Ωστόσο, δεν είναι όλες οι ελεύθερες ζώνες κατάλληλες για εξωτερικές ασύρματες συνδέσεις.
Η ζώνη των 2,4 GHz, παρότι παραμένει τυπικά ανοιχτή, είναι σήμερα υπερκορεσμένη από Wi-Fi δίκτυα, IoT συσκευές και άλλες εφαρμογές χαμηλής ισχύος, γεγονός που την καθιστά ακατάλληλη για σταθερές ζεύξεις με σταθερό throughput και χαμηλό latency.

Αντίστοιχα, η ζώνη 6 GHz (5 945 – 6 425 MHz) έχει χαρακτηριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της Απόφασης (ΕΕ) 2021/1067, αποκλειστικά για χρήση WAS/RLAN (Wi-Fi 6E/7). Η ελληνική Εθνική Κατανομή Ζωνών Συχνοτήτων (ΕΚΚΖΣ 2023) υιοθετεί πλήρως αυτή τη ρύθμιση, πρακτικά απαγορεύοντας τη χρήση της για σταθερές εξωτερικές ζεύξεις. Επιτρέπεται μόνο για συσκευές χαμηλής ισχύος (LPI έως 23 dBm EIRP σε εσωτερικό χώρο και VLP 14 dBm EIRP / 1 dBm/MHz σε εξωτερικό), ώστε να προστατευθούν οι δορυφορικές και μικροκυματικές υπηρεσίες που ήδη λειτουργούν στη ζώνη.

Κατά συνέπεια, οι πραγματικά διαθέσιμες licence-free συχνότητες για εξωτερικά ασύρματα links στην Ελλάδα είναι στα 5 GHz, 24 GHz και 60 GHz. Αυτές επιτρέπουν την υλοποίηση αξιόπιστων και οικονομικά αποδοτικών ζεύξεων χωρίς ανάγκη άδειας, εφόσον τηρούνται τα τεχνικά όρια ισχύος και κατευθυντικότητας.

Στις ενότητες που ακολουθούν παρουσιάζονται αναλυτικά οι επιτρεπόμενες ζώνες για εξωτερική χρήση, οι τεχνολογίες IEEE που τις υποστηρίζουν, οι μέγιστες ταχύτητες και οι πρακτικοί περιορισμοί τους.

Ελεύθερες συχνότητες για ασύρματες εξωτερικές ζεύξεις

Οι ασύρματες εξωτερικές ζεύξεις (PtP / PtMP) στηρίζονται αποκλειστικά στις ζώνες που επιτρέπονται από την ΕΕΤΤ για λειτουργία χωρίς άδεια και με καθορισμένα όρια εκπομπής (EIRP). Οι ζώνες αυτές είναι οι 5 GHz, 24 GHz και 60 GHz, όπως προβλέπονται από την Εθνική Κατανομή Ζωνών Συχνοτήτων (ΦΕΚ Β’ 2628/21.04.2023) και τα πρότυπα ETSI EN 301 893, EN 300 440 και EN 302 567.

Μπάντα 5GHz

Εύρος: 5150 – 5875 MHz
Ρυθμιστικό πλαίσιο: ETSI EN 301 893 / ECC DEC(04)08 – UNII 1-4 ζώνες
Μέγιστη EIRP: 200 mW (20 dBm) έως 1 W (30 dBm) ανάλογα με τη ζώνη
Τεχνολογίες IEEE: 802.11 a/n/ac/ax (Wi-Fi 5 & 6) και proprietary PtP links (Cambium κτλ.)

Τεχνικά χαρακτηριστικά & επίδοση:

• Πλάτος καναλιών 20 – 160 MHz.
• Ρυθμοί μετάδοσης έως 1–1.5 Gbps σε MIMO 4×4 και εύρος 160 MHz.
• Εμβέλεια μέχρι 10–15 km σε κατευθυντικές ζεύξεις με κεραίες υψηλής απολαβής (> 25 dBi).

Πλεονεκτήματα:

• Ιδανική ισορροπία μεταξύ εμβέλειας και ταχύτητας.
• Ευρεία διαθεσιμότητα εξοπλισμού και ώριμη τεχνολογία.
• Επιτρέπεται η εξωτερική χρήση με DFS & TPC (αποφυγή παρεμβολών ραντάρ).

Μειονεκτήματα:

• Αυξημένος κορεσμός σε αστικά περιβάλλοντα.
• Απαίτηση καθαρής οπτικής γραμμής (LoS).

Μπάντα 24GHz

Εύρος: 24.00 – 24.25 GHz
Ρυθμιστικό πλαίσιο: ETSI EN 300 440 / ECC REC(70-03) Annex 1
Μέγιστη EIRP: 100 mW (20 dBm)
Τεχνολογίες IEEE: 802.11ad ή proprietary millimetre PtP λύσεις.

Τεχνικά χαρακτηριστικά & επίδοση:

• Εύρος ζώνης 250 MHz.
• Ταχύτητες 1.5 – 2 Gbps σε ιδανικές συνθήκες.
• Ελάχιστο latency και υψηλή αντοχή σε παρεμβολές λόγω στενής δέσμης.
• Εμβέλεια μέχρι 3 – 5 km σε κατευθυντικές ζεύξεις με κεραίες υψηλής απολαβής (> 30 dBi).

Πλεονεκτήματα:

• Χαμηλός κίνδυνος παρεμβολών λόγω μικρού εύρους χρήσης.
• Κατάλληλη για πυκνά CCTV δίκτυα ή τοπικές ζεύξεις campus.

Μειονεκτήματα:

• Μικρή εμβέλεια και υψηλή εξασθένηση σε βροχή.
• Περιορισμένο μήκος διαθέσιμου φάσματος (μόλις 250 MHz).

Μπάντα 60GHz

Εύρος: 57 – 66 GHz (licence-free στην ΕΕ)
Ρυθμιστικό πλαίσιο: ETSI EN 302 567 / ECC REC(09)01
Μέγιστη EIRP: 40 dBm (10 W)
Τεχνολογίες IEEE: 802.11ad / ay – WiGig / mmWave PtP links.

Τεχνικά χαρακτηριστικά & επίδοση:

• Εύρος ζώνης 9 GHz.
• Ταχύτητες έως 5 – 10 Gbps σε πολύ μικρές αποστάσεις 100 – 300 m.
• Πολύ χαμηλό latency (< 2 ms) και υψηλή επανεκμετάλλευση φάσματος.
• Εμβέλεια μέχρι 1 – 1.5 km σε κατευθυντικές ζεύξεις με κεραίες πολύ υψηλής απολαβής (> 38 dBi).

Πλεονεκτήματα:

• Εξαιρετικά υψηλό throughput για Gigabit backhaul.
• Σχεδόν μηδενική παρεμβολή λόγω ισχυρής απορρόφησης οξυγόνου.
• Ιδανική για πυκνές αστικές ζώνες ή Smart City δίκτυα.

Μειονεκτήματα:

• Μικρή εμβέλεια και έντονη εξασθένηση από βροχή ή εμπόδια.
• Απαιτεί απόλυτο line-of-sight και ακριβή ευθυγράμμιση κεραιών.

Οι ελεύθερες συχνότητες αποτελούν ένα από τα πιο χρήσιμα εργαλεία για την ανάπτυξη ασύρματων υποδομών, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου η ενσύρματη διασύνδεση είναι δύσκολη ή οικονομικά ασύμφορη. Στην Ελλάδα, οι πραγματικά αξιοποιήσιμες ζώνες για εξωτερικές ασύρματες ζεύξεις είναι οι 5 GHz, 24 GHz και 60 GHz, οι οποίες επιτρέπουν τη δημιουργία αξιόπιστων point-to-point και point-to-multipoint συνδέσεων χωρίς άδεια, εφόσον τηρούνται τα όρια εκπομπής της ΕΕΤΤ.

Η ζώνη των 5 GHz εξακολουθεί να αποτελεί τη βάση για αρκετές εφαρμογές backhaul ή CCTV, προσφέροντας συνδυασμό εμβέλειας και σταθερής ταχύτητας. Τα 24 GHz ταιριάζουν σε βιομηχανικά και πυκνά αστικά περιβάλλοντα με μικρές και μεσαίες αποστάσεις και υψηλή συγκέντρωση συνδέσεων, ενώ τα 60 GHz ανοίγουν τον δρόμο για λύσεις gigabit backhaul και Smart City εφαρμογές με εξαιρετικά χαμηλό latency.

Η Layer 1 Technologies, πιστοποιημένος συνεργάτης της Cambium Networks και της Mimosa Networks, προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες σχεδίασης και υλοποίησης ασύρματων δικτύων εξωτερικών χώρων. Από την επιλογή εξοπλισμού και τη μελέτη ραδιοζεύξεων έως την εγκατάσταση, τη ρύθμιση και τη συνεχή τεχνική υποστήριξη, η εταιρεία εξασφαλίζει υψηλή διαθεσιμότητα, συμμόρφωση με τα πρότυπα της ΕΕΤΤ και μέγιστη αξιοπιστία στη μεταφορά δεδομένων.

Οι ελεύθερες συχνότητες αποτελούν ένα εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο για τη δημιουργία οικονομικά αποδοτικών και γρήγορων δικτύων. Με τη σωστή τεχνολογική επιλογή και την τεχνική ακρίβεια της Layer 1 Technologies, κάθε ασύρματη ζεύξη μπορεί να επιτύχει σταθερή απόδοση, πλήρη συμμόρφωση με τους κανονισμούς της ΕΕΤΤ και ανθεκτικότητα στις απαιτήσεις του πραγματικού περιβάλλοντος λειτουργίας.